Geboekt in Haren

  Mevrouw Irma Sluis zal voorlopig nog wel met regelmaat optreden bij de meldingen van het  kabinet, zoals het er nu naar uitziet. Mooi Waark uit Drenthe wijdde al een lied aan haar en mogelijk zal een nieuwe sluis bij Velsen, de grootste ter wereld, haar naam krijgen.   Tegelijkertijd is het goed om te weten, dat die gebarentaal in ons land ooit in Groningen ontstond. Henri Daniel Guyot (1753-1828), een Waal uit België, studeerde aanvankelijk theologie aan de oude Universiteit van Franeker en was na een korte tijd in Dordrecht vanaf 1781 predikant van de Waalse gemeente in Groningen. Groningen was toen nog een stad met zo'n 20.000 inwoners. Tijdens een verblijf in Parijs kwam hij in contact met Abbé Charles-Michel de l'Épée (1712-1789), de pionier van de Doofstommenzorg. Na zijn terugkeer had hij in zijn huis in de Brugstraat zijn eerste doofstomme leerlingen. Zijn instituut groeide snel en later werd aan het huis aan de Ossenmarkt /Nieuwe Boteringestraat de Dovensc...

  Aandacht voor Biesheuvel   De op 30 juli 2020 overleden schrijver Maarten Biesheuvel was de meester van het korte verhaal: humoristisch, absurd, tragikomisch : over een brommer die op zee komt aanrijden, een goudvis die verdrinkt, een zelfmoordenaar in discussie met God, de eigenaar van een dierenwinkel die het Laatste Oordeel uitspreekt, een visser die zijn eigen oog en been vast in zijn graf legt, een psychiater die nog gekker is dan zijn patiënten, etc. etc. .   Er is genoeg over hem, zijn gekte, zijn waandenkbeelden en de relatie tussen zijn persoonlijk leven en zijn werk geschreven de laatste weken. U kunt het op internet allemaal vinden. Als hommage aan deze schrijver hier een parafrase van (en citaten uit) het prachtige en ontroerende verhaal : Onttakeling - David Nyborg is opgenomen in het gekkenhuis. Hij is in de war en depressief. Thuis ging het niet langer. Zijn vrouw: ‘Wat doe je nou met die krant?’ ‘Dat zie je toch, ik verscheur hem, er st...

Langzaam beginnen de Oosterpoort en de Schouwburgweer tot leven te komen. Hoe anders was dat in 1897 bij het optreden van de toen al beroemde Nederlands-Franse actrice Sarah Bernhardt. Zij werd op het station begroet door hoogleraar A.G. van Hamel en leden van de Vindicat. Vervolgens werd zij in een senaatsrijtuig met vier paarden onder groot gejuich naar de Schouwburg gebracht, die voor de gelegenheid met rode lopers was aangekleed. Een speciaal voor haar ingerichte kleedkamer stond klaar voor haar optreden in het stuk van Alexandre Dumas fils: La Dameaux Camélias . In een stampvolle, uitverkochte Stadsschouwburg speelde haar gezelschap Théâtre de la Renaissanc e de voorstelling en op het einde daarvan werd zij bedolven onder bloemstukken. In het Groninger Museum wordt nog steeds het portret van Bernhardt van Isaac Israels bewaard. Bernhardt (1844-1923) was in die tijd een wereldster, een uiterst extravagante en flamboyante toneelspeelster, die overigens tot in onze tijd ...

De schouwburgen, musea en concertzalen zijn al geruime tijd hermetisch afgesloten. We kunnen ons hooguit met digitaal materiaal tevreden stellen en wachten op betere tijden. Dat bracht mij een tijd geleden op het idee een eerbetoon uit te spreken voor een van de belangrijkste toneel- en filmactrices van onze tijd, mijn bijna naamgenote  Isabelle Huppert . Al vrijwel vijftig jaar is zij een van de grote Europese actrices. Geboren op 16 maart 1953 in Parijs, opgegroeid in een goed bourgeoismilieu en opgeleid aan onder andere het Conservatoire Versailles, trad zij in 1972 voor het eerst naar buiten in het culturele drama  Faustine et le bel été . Haar eigenlijke doorbraak vond plaats in 1977 in  La dentellière  in de regie van Claude Goretta. Vanaf dat moment werd zij een onmisbare actrice in de filmwereld, door grote Franse regisseurs zoals Claude Chabrol, Jean Luc Godard en Patrice Chereau, maar ook door tal van Europese regisseurs zoals de Oostenrijker Mich...

Afgezien van mijn kinderjaren tijdens de Tweede Wereldoorlog zou ik geen tijd kunnen bedenken, die net zo bizar, bedreigend, beangstigend is als dit moment. Ik zocht naar een beeld voor dit niet te vatten fenomeen en kwam uit bij de metafoor van het labyrint, juist vanwege het onoverzichtelijke en ondoorzichtige karakter. We kennen allemaal het oude Griekse verhaal van Koning Minos en zijn paleis in Knossos op Kreta, die de opdracht gaf een labyrint aan te leggen als gevangenis voor de Minotauros. Het was een constructie met talloze gangen en doodlopende plekken, waaruit niemand kon ontsnappen. Toch lukte het Theseus met hulp van de dochter van Minos, Ariadne, met behulp van de bekende draad, te vluchten. De poging van de maker van het labyrint, Daedalus, om met zijn zoon Icarus weg te komen, leek slechts aanvankelijk te slagen. Zoals we weten van het beroemde schilderij van Pieter Bruegel de Oude (rond 1595): De val van Icarus , smolten de wassen vleugels en stortte Icarus in zee....

Wij beschikken in Groningen en Haren over een rijk en gevarieerd cultureel leven op het gebied van beeldende kunst en literatuur. Talrijke Groningse schrijvers zoals Hendrik de Vries {1896-1989}, Rutger Kopland {1934-2012} en Sabine van den Berg (1969) waren en zijn met Groningen en Haren verbonden. Of om nog een paar voorbeelden te noemen: W.F. Hermans, Gerrit Krol en Marjoleine de Vos hebben banden met Groningen en/of Haren. Als u op dit gebied nog meer wilt weten, raad ik u Palet van Groningen van Frans Westra van harte aan, 2016, 430 pagina's. Haren heeft al ruim honderd jaar de bloeiende boekhandel Boomker en Groningen presenteert jaarlijks Dichters in de Prinsentuin . Kortom, er is literatuur te vinden in alle soorten en maten. Ondanks het feit, dat ik al decennia in Groningen en Haren woon is mijn kennis van het Gronings nog steeds minimaal. Daarvoor ben ik volstrekt aangewezen op de Biografie van het Gronings van Siemon Reker, de eerste hoogleraar Gronings aan de ...

Onze buren zijn de laatste tijd met regelmaat in het nieuws.   Zo verscheen in 2018 bij van Gorcum het boek: Geschiedenis  van Drenthe, een archeologisch perspectief 320 pag. met talrijke fraaie  foto's, een uitvoerige verantwoording en een handig Plaats-  en Personenregister, kortom zeer de moeite waard. Tot 22 maart kunt u nog de tentoonstelling in Assen  bezoeken Barbizon van het Noorden, de ontdekking van  het Drentse Landschap 1850-1950. De prachtige catalogus  (Zwolle, 2019,240 pag.) schetst in tekst en reproducties die  ontdekkingstocht van het schildersparadijs Drenthe vanaf de  19de eeuw. Net als in Frankrijk, in Barbizon, waren er ook in  Drenthe centrale plekken, waar de schilders bij elkaar kwamen,  zoals in Hooghalen, Elp en Zweelo. Vanaf de voorlopers en met name  sinds de Haagse school legden kunstenaars de hei, schapen, boerderijen, molens en kerken in hun doeken vast. Van Van Gogh tot de Duitse schilder...